Menu

Odśnieżanie chodników i parkingów w świetle prawa

Jeśli na chodnikach istnieje możliwość płatnego postoju lub bezpłatnego parkowania samochodów, właściciel nieruchomości przestaje być osobą odpowiedzialną za ich odśnieżanie. Nie musi dbać o realizację tego obowiązku nawet wówczas, gdy takie rozwiązanie jest przewidziane przez regulamin rady gminy albo decyzję administracyjną wydaną przez burmistrza, prezydenta lub wójta.

Zgodnie z wydaną w 1996 roku ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciel nieruchomości ma jednak obowiązek dbać o chodniki położone wzdłuż jego posiadłości. Trudności interpretacyjne przyczyniły się do tego, że dziś wychodzi się z założenia, że przepis ten powinien być rozumiany ściśle. W praktyce oznacza to, że niedopuszczalne jest rozszerzanie obowiązku ustawowego. Jest to ważne zwłaszcza, że ustawa nie mówi nic o przejściach, bramach oraz podwórzach. Owszem, właściciel nieruchomości ma możliwość ich odśnieżenia, nie jest to jednak jego obowiązek. Zmiana takiej wykładni nie jest możliwa i nie zmieni tego regulamin rady gminy oraz decyzja administracyjna burmistrza, wójta albo prezydenta miasta. Interpretując przepisy ustawy warto zastanowić się również nad tym, na kim właściwie spoczywa obowiązek odśnieżania.

​Okazuje się, że nie musi być to wyłącznie właściciel nieruchomości, ustawa obliguje do tego bowiem także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych, a także jednostki organizacyjne i osoby, które posiadają nieruchomość tak w użytkowaniu, jak i w zarządzie. Ustawa wspomina także o innych podmiotach zarządzających nieruchomością. Kwestia ta stała się też przedmiotem debaty w TK, w czasie której uznano, że wspomniany obowiązek jest konsekwencją występującej w polskim ustawodawstwie tradycji prawnej, a zatem nie ma mowy o jego sprzeczności z ustawą zasadniczą. Szukając obowiązującej obecnie definicji chodnika warto powołać się na ustawę o drogach publicznych pochodzącą z roku 1985. Wynika z niej, że jest to wydzielona część drogi publicznej przeznaczona do tego, aby odbywał się na niej ruch pieszy pod warunkiem, że jest ona położona bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Po raz kolejny wypada zatem podkreślić, że nieuzasadnione jest stosowanie innych definicji w dokumentach takich, jak choćby regulamin.

Analizując przepisy polskiego prawa warto również odnieść się do poruszanej często kwestii związanej ze sposobem zabezpieczania chodników. W tym kontekście warto zwrócić szczególną uwagę na to, że nie ma przepisu mówiącego o nałożonym na właścicieli nieruchomości obowiązku stosowania piasku po to, aby zabezpieczyć pieszym bezpieczne przejście przez chodnik. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie temu, aby piasek zastąpił inne środki chemiczne pod warunkiem, że będą miały zbliżone właściwości. W tym wypadku najczęściej mówi się o chlorku sodu. Podobnie, jak ma to miejsce w przypadku odśnieżania miejsc parkingowych, gminy nie mogą ingerować w przepisy, a wydawane przez nie decyzje nie zmieniają treści ustawy.